Nguyên nhân ung thư vú và các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh

Nếu hỏi nguyên nhân ung thư vú là gì, câu trả lời không đơn giản chỉ là “do di truyền” hay “do nội tiết”. Với phần lớn trường hợp, bác sĩ không thể chỉ ra một nguyên nhân duy nhất khiến người bệnh mắc ung thư vú.

Ung thư hình thành khi các tế bào trong tuyến vú xuất hiện những thay đổi bất thường, khiến chúng phát triển và phân chia mất kiểm soát. Những thay đổi này có thể tích lũy theo thời gian và chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau.

Vì vậy, khi nói về nguyên nhân, y khoa thường dùng khái niệm yếu tố nguy cơ ung thư vú. Đây là những đặc điểm hoặc yếu tố có thể làm khả năng mắc bệnh tăng lên, nhưng không có nghĩa cứ có yếu tố nguy cơ thì chắc chắn sẽ mắc bệnh.

Xem thêm:

PR ung thư vú là gì? Hiểu kết quả PR dương tính và âm tính

Ung thư vú là gì? Những điều cơ bản cần biết

Tuổi càng cao, nguy cơ càng tăng

Tuổi là một trong những nguy cơ ung thư vú quan trọng nhất. Nguy cơ mắc bệnh tăng dần theo tuổi và phần lớn trường hợp được chẩn đoán ở độ tuổi lớn hơn. Đây là yếu tố chúng ta không thể thay đổi.

Điều này cũng có nghĩa: không nên nghĩ ung thư vú chỉ là bệnh của người lớn tuổi. Người trẻ vẫn có thể mắc bệnh, dù nguy cơ nhìn chung thấp hơn.

Gia đình có người mắc bệnh: có đáng lo không?

Có.

Nếu mẹ, chị em gái hoặc con gái từng mắc ung thư vú, nguy cơ của một người có thể cao hơn so với người không có tiền sử gia đình. Mức độ nguy cơ còn phụ thuộc vào số lượng người mắc bệnh, độ tuổi được chẩn đoán và kiểu ung thư xuất hiện trong gia đình.

Một số trường hợp liên quan đến các biến thể gen di truyền, trong đó BRCA1 và BRCA2 là những gen được biết đến nhiều nhất. Tuy nhiên, không phải cứ gia đình có người mắc ung thư vú là chắc chắn có đột biến gen.

Nếu trong gia đình có nhiều người mắc ung thư vú, có người mắc bệnh khi còn trẻ, hoặc xuất hiện cả ung thư vú và một số ung thư khác, nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá nguy cơ di truyền thay vì tự suy đoán.

Nội tiết và tiền sử sinh sản cũng có liên quan

Mô tuyến vú chịu tác động của các hormone sinh dục trong suốt cuộc đời. Vì vậy, một số đặc điểm khiến mô vú tiếp xúc với hormone trong thời gian dài hơn có liên quan đến nguy cơ ung thư vú cao hơn.

Chẳng hạn, có kinh nguyệt sớm, mãn kinh muộn, sinh con đầu lòng ở tuổi lớn hơn hoặc chưa từng mang thai đủ tháng đều được ghi nhận là những yếu tố liên quan đến nguy cơ. Việc sử dụng liệu pháp hormone kết hợp estrogen và progestin sau mãn kinh cũng có thể làm tăng nguy cơ.

Những thông tin này không có nghĩa người phụ nữ có đặc điểm trên sẽ mắc ung thư vú. Đây chỉ là một phần trong việc đánh giá nguy cơ tổng thể.

Một số yếu tố thuộc về lối sống có thể thay đổi

Rượu bia là một yếu tố đã được chứng minh có liên quan đến nguy cơ ung thư vú; nguy cơ có xu hướng tăng khi lượng rượu sử dụng tăng. Ít hoạt động thể chất và thừa cân, đặc biệt sau mãn kinh, cũng liên quan đến nguy cơ cao hơn.

Đây là nhóm yếu tố mà mỗi người có thể chủ động điều chỉnh ở một mức độ nhất định. Tuy nhiên, cũng không nên hiểu rằng chỉ cần ăn uống tốt, tập thể dục hay giữ cân nặng hợp lý là có thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ.

Bởi ung thư vú không phải kết quả của một yếu tố đơn lẻ.

Có yếu tố nguy cơ có phải chắc chắn sẽ mắc ung thư vú?

Không.

Đây là điều cần phân biệt rõ.

Một người có mẹ từng mắc ung thư vú, có đột biến BRCA hoặc có một số yếu tố nguy cơ khác sẽ có khả năng mắc bệnh cao hơn. Nhưng điều đó không đồng nghĩa chắc chắn sẽ mắc ung thư. Ngược lại, vẫn có những người được chẩn đoán bệnh ung thư vú dù không tìm thấy yếu tố nguy cơ rõ ràng nào.

Vì vậy, không nên tự trách mình nếu mắc bệnh vì từng có một yếu tố nào đó trong lối sống. Cũng không nên chủ quan chỉ vì gia đình không có ai mắc ung thư vú.

Điều có ích hơn là biết mình thuộc nhóm nguy cơ nào. Nếu có tiền sử gia đình đáng chú ý hoặc những yếu tố nguy cơ đặc biệt, hãy trao đổi với bác sĩ để được đánh giá và lựa chọn cách theo dõi phù hợp.

 

Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo và không thay thế cho thăm khám, chẩn đoán hoặc tư vấn trực tiếp từ bác sĩ.

Thông tin liên hệ

ThS.BS Nội trú Lê Văn Vũ
Chuyên gia ung bướu và tạo hình tuyến vú

Địa chỉ thăm khám:
Thứ 2–Thứ 6: Bệnh viện K Quán Sứ – 43 Quán Sứ, Hà Nội
Thứ 7–Chủ nhật: Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt – 34 Đại Cồ Việt, Hà Nội

Hotline: 035 505 4696 – 0911 588 278
Email: levanvu.hmu@gmail.com
YouTube: DR.LEVANVU
TikTok: Bác sĩ Lê Văn Vũ